Sağlamlıq / Xalq təbabəti

Yüksək təzyiqi qaydasına salmaq üçün pəhriz

sema dagistanli | 30-07-2012, 10:14
90 223 54



Dash tipi bəslənmə, yüksək təzyiqi aşağı olduqca təsirli və Amerika Milli Sağlamlıq İnstitutu tərəfindən dəstəklənir. Bu mövzuda edilən araşdırmalar, Dash diyeti ilə 14 gün ərzində təzyiqdə düşmə olduğunu ortaya qoyur.
 
Bəzi araşdırmalar, Dash tipi bəslənmə ilə tac ürək xəstəliyi və iflic riskinin də olduqca azaldığını göstərir. Bu araşdırmaya görə Dash diyetini ən çox uyğun gələn qadınların enmə, miokard enfarksiyon və tac ürək xəstəliyi ölüm nisbətlərinə çox daha aşağı olduğu müəyyən edildi.
 
Dash diyetinin təməl prinsipləri
 
Yüksək lif, aşağı kalori sıxlığı və uyğun porsiyonlarla balanslı bir diyet əsas məqsəddir.
Aşağı doymuş yağ, xolesterol və cəmi yağı az ehtiva edən qidalar hədəflənər.
Heyvan yağlar və qırmızı et azaldılır, həftədə ən az iki dəfə balıq məğlub olması yaxşı olar.
Sıxa baxımından zəngin tam dənəli taxıl və karbohidratlar vardır.
Bol tərəvəz və meyvə istehlak edilər.
 
Tərkibi kalsium, protein qaynağı olaraq az yağlı və ya yağsız süd və süd məhsulları istehlakı artırılır.
Zülal, sıxa, kalium, maqnezium qaynağı olaraq yağlı toxumlar ilə paxlalılar artırılır.
 
Diyetdə; qırmızı ət, şəkər, şəkər əlavə olunmuş qidalar, şəkərli içkilərin istehlakı sınırlandırılmıştır. Diyet kalium, maqnezium, kalsium, zülal və lif baxımından da zəngindir. Diyetdəki bir başqa məqsəd isə natrium alışını kısıtlamaktır.
 
Natrium deyildiyində ağılımıza "duz" gəlir təbii. Ancaq natrium məhdudlaşdırması olan diyetlərdə, yalnız duzsuz yemək kafi olmaya, bəzi qidaların duz məzmununa də diqqət yetirilməsi lazımdır. Çünki natrium ilə yüksək qan təzyiqi arasında əhəmiyyətli bir əlaqə vardır. Ancaq yenə də natrium, bəslənməmizdə mütləq olması lazım olan bir qida elementi olaraq qarşımıza çıxar.
 
Bir çox sağlam adam, gündəlik ehtiyacının çox üstündə duz istifadə etməkdədir. Halbuki gündəlik ehtiyacımız, gündə yalnız 2400 mg sodyumdur 1 qr duz = 400 mg natrium olaraq düşünüldüyündə, duz olaraq bu miqdar 6 qramdır. Təxminən olaraq 1 çay qaşığı qədər. Ancaq bu, yeməklərin içindəki duzu da əhatə etməkdədir. Yüksək təzyiqi olanların, ümumiyyətlə gündəlik 1500 mg Natriumun keçməməyə təklif edilməkdədir. Bu miqdar fərdi xüsusiyyət, həkimin müalicə şəkli və istifadə edilən dərman müalicəsinə görə dəyişə bilər.
 
Bəzi qidaların 100 gramındaki natrium miqdarı
 
Turşu (xiyar) 1353 mg
Ketçup 1042 mg
Kaşar pendiri 710 mg
Edirne pendiri 252 mg
Yumurta 138 mg
Dana Əti 80 mg
Levrek 68 mg
Süd 49 mg
Qatıq 47 mg
Tamat 38 mg
Mərcimək 30 mg
 
Böyrəklər, bədəndəki natrium tarazlığını nizamlayan ən əhəmiyyətli orqandır. Böyrəklərdə bir problem olmayan bədəndəki natrium konsentrasiyası, çox yüksək səviyyələrə çıxmaz. Natrium əskikliyi ilə qarşılaşmaq, çox görülən bir vəziyyət deyil.
 
Çünki Natriumun bir çox qidadan alabilmekteyiz. Ancaq qusma, ishal kimi, elektrolit itkisinin yaşandığı problemlər olduqda, bədəndəki natrium səviyyəsində eniş yaşana bilər.
 
Yodlu duzun fərqi nədir?
Normal süfrə tuzuna yod əlavə olunmuş olması, aradakı tək fərqdir. Bədənin iyoda da ehtiyacı vardır. Yodlu duz istehlak edildiyində, bədənin yod ehtiyacına dəstək verilmiş olar. Yod, tiroit bəzi işini təşkil edərək, guatr xəstəliyinin meydana gəlməsini maneə törədici təsir yaratmaqdadır.
 
Nələr edə bilərsiniz?
Duzlu dada qarşı həssaslığının varsa, duz istehlakınızı yavaş yavaş azaldıb yeni dad vərdişi qazana bilərsiniz.
 
Ləzzət qatma vərdişiniz, yeməklərinizə duz əlavə etmək istiqamətində isə, onun yerinə müxtəlif ədviyyatları istifadə edərək, duz istehlak vərdişlərini sala.
 
Souslu yeməklər yerinə, qızartma və qaynatma üsulu ilə pişirilenleri seçicinik, yenə natrium alışınızı azalda bilər.
 
Təzə yeməklər istehlak edin, şoraba yemək istehlakını azaldın.
Ketçup, xardal, soya sousu və duzlu salat soslarını istifadə etməməyə cəhd edin
Duzu yemək masasından qaldırın.
 
Yeməklərinizi limon suyu, sirkə, sarımsaq və ədviyyatlar ilə dadlandırın.
Kraker, misir və quruya bilmişlər duzsuz olanlarını seçin.
 
Alver edərkən elementlərinin oxuyaraq tərkibində daha az natrium olanları seçin.

 

Dash tipli bəslənmə, yüksək təzyiqi aşağı salmaqda olduqca  təsirli və Amerika Milli Sağlamlıq İnstitutu tərəfindən dəstəklənir. Bu mövzuda edilən araşdırmalar, Dash pəhrizi  ilə 14 gün ərzində təzyiqdə düşmə olduğunu ortaya qoyur.
Bəzi araşdırmalar, Dash tipi qidalanma ilə tac ürək xəstəliyi və iflic riskinin də olduqca azaldığını göstərir. Bu araşdırmaya görə Dash pəhrizinə ən çox uyğun gələn qadınların enmə, miokard enfarksiyon və tac ürək xəstəliyi ölüm nisbətlərinə çox daha aşağı olduğu müəyyən edildi.

 

 


Dash pəhriz
inin əsas prinsipləri


Yüksək lif, aşağı kalori sıxlığı və uyğun porsiyonlarla balanslı bir qidalanma əsas məqsəddir.Aşağı doymuş yağ, xolesterol və cəmi yağı az ehtiva edən qidalar hədəflənir.Heyvan yağları və qırmızı ət azaldılır, həftədə ən az iki dəfə balıq yeyilməsi yaxşı olar.Bol tərəvəz və meyvə istehlak edilsə daha yaxşı olar.
Tərkibi kalsium, protein qaynağı olaraq az yağlı və ya yağsız süd və süd məhsulları istehlakı artırılır.Zülal, sıxa, kalium, maqnezium qaynağı olaraq yağlı toxumlar ilə paxlalılar artırılır.

Pəhrizdə:
  Qırmızı ət, şəkər, şəkər əlavə olunmuş qidalar, şəkərli içkilərin istehlakı azaldılmışdır. Pəhriz kalium, maqnezium, kalsium, zülal və lif baxımından da zəngindir. Pəhrizdəki bir başqa məqsəd isə natrium qəbulunu azaltmaqdır.
Natrium deyildiyində ağılımıza "duz" gəlir təbiiki, ancaq natrium məhdudlaşdırması olan pəhrizlərdə, yalnız duzsuz yemək kafi olmaya, bəzi qidaların duz məzmununa da diqqət yetirilməsi lazımdır. Çünki natrium ilə yüksək qan təzyiqi arasında əhəmiyyətli bir əlaqə vardır. Ancaq yenə də natrium, bəslənməmizdə mütləq olması lazım olan bir qida elementi olaraq qarşımıza çıxır.
Bir çox sağlam adam, gündəlik ehtiyacının çox üstündə duz istifadə etməkdədir. Halbuki gündəlik ehtiyacımız, gündə yalnız 2400 mg sodyumdur 1 qr duz = 400 mg natrium olaraq düşünüldüyündə, duz olaraq bu miqdar 6 qramdır. Təxminən olaraq 1 çay qaşığı qədərdir. Ancaq bu, yeməklərin içindəki duzu da əhatə etməkdədir. Yüksək təzyiqi olanların, ümumiyyətlə gündəlik 1500 mg Natriumu keçməməyi  təklif edilməkdədir. Bu miqdar fərdi xüsusiyyət, həkimin müalicə şəkli və istifadə edilən dərman müalicəsinə görə dəyişə bilər.

Bəzi qidaların 100 qramındaki natrium miqdarı:
 

Tutma (xiyar) 1353 mg

Ketçup 1042 mg

Holland pendir 710 mg

Ağ pendir 252 mg

Yumurta 138 mg

Dana əti 80 mg

Yağlı balıq 68 mg

Süd 49 mg

Qatıq 47 mg

Tomat 38 mg

Mərci 30 mg


Böyrəklər, bədəndəki natrium tarazlığını nizamlayan ən əhəmiyyətli orqandır. Böyrəklərdə bir problem olmayan bədəndəki natrium konsentrasiyası, çox yüksək səviyyələrə çıxmaz. Natrium əskikliyi ilə qarşılaşmaq, çox görülən bir vəziyyət deyildir. Çünki Natriumu bir çox qidadan ala bilirik. Ancaq qusma, ishal kimi, elektrolit itkisinin yaşandığı problemlər olduqda, bədəndəki natrium səviyyəsində eniş yaşana bilər.


Yodlu duzun fərqi nədir?

 



 

Normal süfrə tuzuna yod əlavə olunmuş olması, aradakı tək fərqdir. Bədənin yoda da ehtiyacı vardır. Yodlu duz istehlak edildiyində, bədənin yod ehtiyacına dəstək verilmiş olar. Yod, tiroit bəzi işini təşkil edərək, guatr xəstəliyinin meydana gəlməsinə mane törədici təsir yaratmaqdadır.


Nələr edə bilərsiniz?

 

Duzlu dada qarşı həssaslığının varsa, duz istifadəsini  yavaş-yavaş azaldıb ,yeni dad vərdişi qazana bilərsiniz.
Ləzzət qatma vərdişiniz, yeməklərinizə duz əlavə etmək istiqamətindədirsə, onun yerinə müxtəlif ədviyyatları istifadə edərək, duz istifadə  vərdişini az-az unuda bilərsiniz.
Souslu yeməklər yerinə, sobada bişmiş və ya qaynatma üsulu ilə bişirilənləri seçməniz, yenə natrium qəbulunuzu azalda bilər.
Təzə yeməklər istifadə edin, şoraba yeməyi azaldın.Ketçup, xardal, soya sousu və duzlu salat soslarını istifadə etməməyə cəhd edin.Duzu yemək masasından qaldırın.
Yeməklərinizi limon suyu, sirkə, sarımsaq və ədviyyatlar ilə dadlandırın.Kraker, qarğıdalı və ləpələr,çərəzlər və s.Bunların  duzsuz olanlarını seçin.
Bazarliq  edərkən elementlərini oxuyaraq tərkibində daha az natrium olanları seçin.

 



ESMERRi | 24 aprel 2016 19:25 | Status: Brilliant user | Şərh: 5 379
Sitat: dılay
tewekkurler..
dılay | 6 mart 2016 20:18 | Status: Brilliant user | Şərh: 8 184
tewekkurler..
Nigar | 23 fevral 2014 21:00 | Status: Gümüş user | Şərh: 6 063
Sitat: Gozel Melek
mende hemiwe teziq 90 nin 60 olu

Nigar | 13 dekabr 2013 13:45 | Status: Gümüş user | Şərh: 6 063
wukur teziqim normal olur
snejok 83 | 10 noyabr 2013 02:04 | Status: Şərhçi | Şərh: 263
maraqli sinamaga deyer
Mickey Mouse | 28 may 2013 17:38 | Status: Professional user | Şərh: 4 008
Tezyiqim asagi olur menim.
ayruska | 25 may 2013 01:13 | Status: Professional user | Şərh: 3 978
ALLAH KOMEK OLSUN HAMIYA
Nigar | 20 mart 2013 18:53 | Status: Gümüş user | Şərh: 6 063
n43
Gozel Melek | 5 mart 2013 11:45 | Status: Gümüş user | Şərh: 1 531
mende hemiwe teziq 90 nin 60 olur
Sevinc.F | 26 fevral 2013 18:43 | Status: Gümüş user | Şərh: 951
Menim teziqim ashagi olur hemishe shikalat yeyirem kecir
Əfşan | 24 fevral 2013 02:21 | Status: Professional user | Şərh: 1 714
arada eseblesende mende de tezyiq olur ama limon yeyende kecib gedir
zoluwka | 11 noyabr 2012 16:38 | Status: Professional user | Şərh: 3 172
2-3ay olar mendede tapilib tezyiq.ya qalxir ya duüur bilmek olmur təşəkkürlər
sanel | 11 noyabr 2012 16:31 | Status: Professional user | Şərh: 3 647
tezyiq indi balaca usaqlardada var
leylawka | 3 oktyabr 2012 16:42 | Status: Professional user | Şərh: 1 866
MENIM YOLDASIMDADA HERDEN OLUR ATDIM SECILMISLERE TSK smile
azeri_oglu | 5 sentyabr 2012 00:58 | Status: Gümüş user | Şərh: 2 243
men cox daniwandas teziqim qalxir
life82 | 17 avqust 2012 07:45 | Status: Gümüş user | Şərh: 985
Sitat: nuraşka
Sitat: life82
MENIM TEZYIQIM OMUR BOYU AŞAGIDI

Mənim də təzyiqim aşaği olur..Amma bizdə atamin da anamin da təzyiqi həmişə aşağı olur ...Məsələn məndə Universitetə hazirlaşan vaxt hər gün təzyiqimi ölçürdü əmim..Amma həmişə 90-60,100-70 olurdu..Yəqin bilirsiz ki bu normal təzyiq deyil bu yaşda..Amma buna baxmayaraq özümü normal hiss edirdim heç bir ağri filan olmurdu

esas odu ozunu yaxşi hiss edesen.inşallah hemişe yaxşi ol :n49:
_Peri_ | 11 avqust 2012 22:57 | Status: Gümüş user | Şərh: 1 662
MENIM TEZYIQIM,HEMIWE OYNAYIR...TWK
Alizes | 10 avqust 2012 20:08 | Status: Yazar | Şərh: 2 588
Hipertoniya kimi bir problemim yoxdur. Əksinə... Mən hipotonikəm... smile
kenan bey | 7 avqust 2012 22:17 | Status: Qonaq | Şərh: 0
bele problem yoxdur atada amma var ona deyem gerek :n9:
Nermine1 | 7 avqust 2012 21:17 | Status: Gümüş user | Şərh: 673
Sitat: life82
MENIM TEZYIQIM OMUR BOYU AŞAGIDI


ele mendədə elədir. heç yuxarı qalxan vaxtı omur
OZ_DUNYAMIZ | 3 avqust 2012 18:12 | Status: Gümüş user | Şərh: 1 205
hee tewekkurlerrr
Ayka21 | 3 avqust 2012 15:29 | Status: Yazar | Şərh: 2 770
tesekkurler xebere gore
G-----16 | 2 avqust 2012 18:04 | Status: Gümüş user | Şərh: 2 227
cox tesekkurler xeyirli meslehete gore :n28:
nurashka | 2 avqust 2012 17:27 | Status: Qonaq | Şərh: 2 167
Sitat: life82
MENIM TEZYIQIM OMUR BOYU AŞAGIDI

Mənim də təzyiqim aşaği olur..Amma bizdə atamin da anamin da təzyiqi həmişə aşağı olur ...Məsələn məndə Universitetə hazirlaşan vaxt hər gün təzyiqimi ölçürdü əmim..Amma həmişə 90-60,100-70 olurdu..Yəqin bilirsiz ki bu normal təzyiq deyil bu yaşda..Amma buna baxmayaraq özümü normal hiss edirdim heç bir ağri filan olmurdu
life82 | 2 avqust 2012 17:17 | Status: Gümüş user | Şərh: 985
MENIM TEZYIQIM OMUR BOYU AŞAGIDI :n27:
Esmiralda N | 2 avqust 2012 12:38 | Status: VİP user | Şərh: 237
maraqli onemli xeberdi tewekkurler

maraqli onemli xeberdi tewekkurler
Vetenperver | 2 avqust 2012 11:56 | Status: Professional user | Şərh: 6 700
Sitat: AllahinВ Gulu
tezyiq yaşa baxmir.

Təzyiq birbaşa yaşa baxır,cavan adamlarda olanda bu irsidir.İnsan yaşlandıqca müəyyən səbəblərdən təzyiqi yuxarı olur.Təxmini 50 yaşa qədər kişilərdə yuxarı olur qadınlardan 50 yaşdan sonra çox vaxt qadınlarda yuxarı olur.Cavan qızlarda çox nadir hallarda təzyiq yuxarı olur,bununda öz səbəbi var.

Sitat: sheh
dünən üstümə hətta təcili yardım da gəlmişdi.160/100 idi təzyiqim.


Sənində təzyiqin mənim kimidir,məndə irsidir bəs səndə nə səbəbdən qalxır?Yəqin əsəb və fikirdən olar.Yeməyə fikir vermək lazımdır,xüsusəsn duzdan istifadə etmək olmaz.Əgər arada bir müəyyən səbəbdən qalxırsa bu təzyiq xəstəliyi(hipertenziya) deyil,əgər daimi bu vəziyyətdədirsə deməli səndə birinci dərəcəli hipertenziya var.
sheh | 2 avqust 2012 10:08 | Status: Yazar | Şərh: 3 353
Sitat: AllahinВ Gulu
Birde qaracorek otunu her seher bir xorek qaşigi yemek tezyiqi tenzimleyir,sonra qreyfrut tezyiqin duşmeni

eh..anam yazıq deməkdən yorulub,alıb gətirib də...nə olsun e,əməl edirəm ki..dünən üstümə hətta təcili yardım da gəlmişdi.160/100 idi təzyiqim.
rosee | 1 avqust 2012 21:56 | Status: Professional user | Şərh: 1 850
mende teziq problemi var
bezen teziqim dusur bezen ise qalxir
tezigim qalxanda ureyimin döyuntuleri artir bilmirem nedendi.
basim ise dehset agryir.

yuksek tezig yaşa baxmir
POWER | 1 avqust 2012 20:43 | Status: VİP user | Şərh: 372
menim bibim tansiyon xestesidir, ona kömek ederem tsk smile