Sağlam ol! / Maraqlıdır

Paraben nədir, orqanizmə nə kimi zərərləri vardır?

leyla meherremova | 21-04-2014, 13:30
9 263 17

 

Paraben nədir? 

Bir çox kosmetik və fərdi baxım məhsulunda istifadə, kiçik bakteriya və göbələk törəməsinə maneə törədən və məhsulların rəf ömürlərini uzadan qoruyuculara "paraben" deyirik. Kosmetik məhsullarının içində METHYLPARABEN, ethylparaben , PROPYLPARABEN , butylparaben və ya benzylparaben olaraq bir və ya daha çox parabenlerin görməmiz mümkündür. 

 

Parabenlerin haralarda istifadə edilir?

Parabenlerin dərman və yemək kimi məhsullar xaricində, kosmetikalar (tonal krem ​​, pudra , göz kölgəsi, maskalar, makiyaj təmizləyicilər, pomada və s.) və fərdi baxım məhsullarının (losyon və kremlər, diş pastaları, şampunlar, saç baxım vəsaitləri, günəş yağları, dəri təmizləyicilər, toniklərin, deodorantlar ) tərkibində vardır. Parabenlər kosmetik məhsulların içində yüzdə 0.05 ilə 0.6 nisbətində olur. 1980-ci illərdə edilən bir işdə parabenlerin 13 min üzərində kosmetik məhsulda olduğu təsbit edilmişdir. Hamımızın bildiyi kimi 80-ci illərdən bu yana məhsul müxtəlifliyi çox artdı. Bu da paraben ehtiva edən məhsulların sayını olduqca artırdı.

 

Yaxşı, amma bu qədər məhsul arasından biz gündəlik həyatımızda bunlardan neçəsi ilə təmas edirik. Araşdırmalar göstərir ki , bir yetkin hər gün təxminən 8 kosmetik məhsulu fərdi təmizliyi və baxımı üçün istifadə edir. Bədənimizin yüzdə 60-nı meydana gətirən, buna görə də ən böyük orqanımız olaraq təyin olunan dərimizin, parabenlerin nə qədər çox məruz  qaldığını anlamamız üçün kafidir.

 

 

Parabenlər dəri tərəfindən sorulurmu?

Bir çox elmi işdə parabenlərin dəriyə nüfuz edə bildiyi və sorula bildiyi, bu səbəbdən bu kimyəvi maddələrin insan dərisində, toxuma, qan və sidiyində təsbit edilə bildiyi isbat edildi.

 

Kimlər daha çox parabenlərin təsirinə məruz qalır?

Parabenlerin ömrü əslində qısadır, lakin paraben ehtiva edən losyon , krem və ya bənzəri məhsullar tez-tez və davamlı istifadə üçün xüsusilə qadınlarda yüksək miqdarda və qalıcı nisbətdə paraben təsbit edilmişdir. Qadınlarda parabenlərin daha çox miqdarda təsbit edilməsi, kişilərin daha az kosmetik və ya fərdi baxım məhsulu istifadə etməməsinə bağlana bilər. Kosmetik məhsullarda olan parabenlərin dəri ilə qarşılıqlı bəzi şəxslərdə allergik kontakt dermatit və irritasyona səbəb ola bilər.

 

Parabenlerin endokrin pozucu quruluşu, erkən və yetkin dövrdə inkişafa təsir edirmi?

Parabenlerin kimyəvi quruluşu səbəbi ilə qadınların reproduktiv funksiyalarında əhəmiyyətli rolu olan estrogen hormonunu təqlid edə bilmə qabiliyyətinə sahibdir. Bu cür maddələr estrogenik və ya endokrin pozucu kimyəvilər olaraq təyin olunur. Endokrin pozucu kimyəvilərə məruz qalan şəxslərin hormon tarazlığı və hətta immunitet sisteminə istənməyən şəkildə təsir edə bilir. Amerikan Ekoloji Qoruma Təşkilatı (EPA) tərəfindən ' parabenlərin estrogenik təsiri ' açıqlandı. Edilən işlərdə hamiləlik müddətində təcrübə heyvanlarının, bəzi parabenlərə məruz qalması insanlarda görülən autizmə bənzər, ictimai qarşılıqlı təsirə və ünsiyyətə zərər verən narahatlığa səbəb olduğu görülmüşdür. Araşdırmalara görə yetkinlik dövründə təcrübəlik heyvanlara yüksək dozada paraben verilməsi, aybaşı dövrünü qısaltmış və nəsil artırma orqanlarına mənfi təsir etmişdir. Parabenlərin endokrin pozucu xüsusiyyətinə görə, kişilərdə də nəsil artırma funksiyalarına təsir etməsi göstərilmişdir. Hər nə qədər bu işlər təcrübəlik heyvanlar üzərində edilmiş olsa da insanlar üzərində parabenlərin təsiri mövzusunda daha həssas olmamız lazım olduğunu düşündürür.

 

Parabenlerin xərçəngə səbəb olarmı?

Yeni elmi işlərdə, döş xərçəng nümunələrində bəzi parabenlərin yüksək nisbətdə tapılmışdır.  Xəstələrdə paraben ehtiva edən qol antidespirant istifadəsinin döş xərçəngi ilə əlaqəsi düşünülmüşdür. Qol altı kosmetik maddələr istifadə etməyən xəstələrin xərçəng toxumalarında parabenlərin təsbit edilməsi isə bu xəstələrin başqa məhsullardan parabenlərin məruz qaldığını düşündürür. Bəzi tədqiqatçılar parabenlerin süd vəzi xərçəngi qıcıqlandırıcı kimyəvi olaraq təyin etməkdə, digər tədqiqatçılar isə parabenlərin estrogenik təsirinin çox zəif olmasına görə problem açmayacağını irəli sürməkdədirlər. Bu günə qədər insanlar üzərində edilmiş məhdud işlər, parabenlərin xərçənglə birbaşa əlaqəsini açıq şəkildə göstərə bilmir. Lakin əldəki tapıntılar bu kimyəvilərə  ehtiyatlı yanaşılmasını və daha əhatəli, ətraflı yeni araşdırmaların edilməsi lazım olduğuna işarə edir.

 

Parabenlər bizə geri dönə bilərmi?

Dəri sorulmasından sonra parabenlər və ya məhsulları sidik ilə atılır. Lakin parabenlər bədəndən sürətlə atılsa da, maddələr göl, dərə, kanalizasiya sularında, gündəlik və əkinçilikdə istifadə sulararına  qarışır. Bədəndən atdığımızı düşündüyümüz kimyəvilər yenə ekoloji faktorlarla bizə geri dönə bilir və hər bir dönüş bizə mənfi təsir edə bilir.


Dünyada vəziyyət necədir? Uşaqlarda istifadəsi ilə əlaqədar qadağalar varmı ?

Endokrin pozucu kimyəvi maddələrin inkişaf prosesində kiçik uşaqların orqan inkişafı,  nəsil artırma və immunitet sistemi üzərindəki uzun dövrlü təsirləri hələ bilinmir. Bu elmin işığında 2009-ci ildə Danimarka Ətraf Qoruma Agentliyi 3 yaşdan aşağı uşaqların endokrin pozucu maddələrdən təsirlənməsi mövzusunda etdiyi ətraflı işlə, losyon və günəş qoruyucu məhsulların içində olan butylparabenlerin kiçik uşaqların inkişafını təhdid edə biləcəyi nəticəsinə vardı. 15 Mart 2011 tarixindən etibarən Danimarka, xüsusilə propyl və butylparabenin körpə və 3 yaşdan aşağı uşaqlar üçün çıxarılan kosmetik məhsullarında istifadəsi qadağan edildı. Danimarka, Avropa Komissiyasında bənzər bir qadağanı başlatmasını və üzv ölkələrən də bu qadağanı dəstəkləməsini şiddətlə tövsiyə edir. Fransada parabenlərin kosmetik məhsullarda istifadəsinin qadağan edilməsi və məhsullardan çıxarılması üçün işlər davam edir.

 

Amerika və Yaponiyada parabenlər bu an qadağan olmasa da, müəyyən iri istehsalçılar müştərilərin sıx tələbləri istiqamətində parabenlərdən uzaqlaşmağa və Parabéns qoruyucular istifadə etməyə yönəlir. Beynəlxalq sertifikalandırma təşkilatları ECOCERT və CosmeBio , kosmetikalarda paraben istifadə edilməsi vəziyyətində, onlara orqanik məhsul sertifikatı vermir.

 

Yaxşı bəs nə edəcəyik?

Gördüyünüz kimi gündə ən az 8 və hətta bəzən daha çox kosmetik məhsulla təmas edirik. Parabenlərlə əlaqədar elmi işlər davam edir , lakin tamamilə parabenlərdən təmizlənmək üçün çox erkəndir. Bəzi ölkələrin və böyük kosmetik markaların parabenlərin getdikcə daha çox uzaqlaşması diqqətə dəyər bir mövzudur.

 

Yaxşı nə edəcəyik? Tamamilə kosmetik məhsullardan imtina etməmiz lazım deyil. Əgər dərimizin parabenlərlə təmas etməsini istəmiriksə məhsulların məzmunlarını ( METHYLPARABEN , ethylparaben , PROPYLPARABEN , butylparaben və ya benzylparaben olmamasına diqqət etməmiz lazımdır) və son istifadə tarixlərini diqqətli bir şəkildə oxuyub ona görə istifadə etməyə qərar verməliyik.

 


ESMERRi | 21 aprel 2016 22:05 | Status: Brilliant user | Şərh: 5 376
Sitat: ESMERRi
Sitat: dılay
TewekKurler

A
ESMERRi | 16 aprel 2016 18:03 | Status: Brilliant user | Şərh: 5 376
Sitat: dılay
TewekKurler
dılay | 13 noyabr 2015 14:26 | Status: Brilliant user | Şərh: 8 182
TewekKurler
Sirli dunyam | 19 avqust 2015 20:43 | Status: Qonaq | Şərh: 0
tesekkurler
Nergiz love | 10 iyun 2015 16:36 | Status: Professional user | Şərh: 7 871
Sitat: Aynur_Mezahirli
Paraben nedir, birinci defedi esidirdim. Hecvaxt gundelik kosmetika mehsulunun hec birini istifade etmirem, hevesimde yoxdu lazim olanda gozume qara cekirem vessalam. Leyla baci faydali meslehetler ucun cox sagol Allah razi olsun...

Mende sizinkimi
Meryem_Duyqu | 23 aprel 2014 22:43 | Status: Yazar | Şərh: 4 130
Makiyajdan çox az istifadə edirəm...Məlumatlandırdığınız üçün təşəkkürlər.
NURLU | 23 aprel 2014 08:35 | Status: Professional user | Şərh: 5 552
men makiyajdan cox istifade edirem hedsiz derecede,
twkler xeber ucun.....
SEVDA | 22 aprel 2014 17:24 | Status: Nəzarətçi | Şərh: 17 437
lazımlı xebere göre twk...
2 kalp | 22 aprel 2014 11:00 | Status: VİP user | Şərh: 1 280
TESEKKURLER
SABINA | 22 aprel 2014 09:11 | Status: Professional user | Şərh: 7 410
faydali xeber ucun tesekkurler
BULUTUM | 21 aprel 2014 23:30 | Status: Professional user | Şərh: 7 386
Bir xanim kimi kosmetkadan coxx az istifade edirem,sevmirem.vaxile kupune girerdim.yalniz toy nişanda az maz istifade edirem.
nurane55 | 21 aprel 2014 20:57 | Status: Professional user | Şərh: 1 849
Qadınların bilməsi lazım olan xəbərdi,təşəkkürlər Leyla.
Alice | 21 aprel 2014 20:26 | Status: Professional user | Şərh: 5 020
Bu haqda məndə məlumatlanmışam.. Bir xanım kimi.. Kosmetikanın çox azacıq istifadəçisi olsamda.. Mən həm ətirlərimi həm də dodaq boyamı soyuducuda saxlayıram... Bu cür məhsulların istifadəsində sağlamlığını düşünən xanım üçün mütləq diqqət lazmdı..

Təşəkkür Bacı..
Lumia | 21 aprel 2014 16:41 | Status: Professional user | Şərh: 5 378
Men hemise calisiram keyfiyyetli kosmetik mehsullar alim.Az olsun,amma keyfiyyetli olsun.Hec vaxt kosmetik vasiteni sona qeder istifade etmirem,istifade muddetinin bitmesine xeyli vaxt qalsa bele.Cunki kosmetik vasitelerin terkibinde olan paraben ve diger kimyevi maddeler vaxt kecdikce daha zererli olurlar.Kosmetikani soyuducuda saxlamaq daha meslehetdir hem de.Men yalniz pomadalarimi qoyuram soyucuduya.Tesekkurler xebere gore.
Röyamsan. | 21 aprel 2014 16:07 | Status: Brilliant user | Şərh: 6 102
Təşəkkürlər... Faydalı xəbərdir...
Gülçin | 21 aprel 2014 15:57 | Status: Brilliant user | Şərh: 6 778
Təşəkkürlər, məlumata görə.
Aynur_Mezahirli | 21 aprel 2014 14:13 | Status: Qonaq | Şərh: 0
Paraben nedir, birinci defedi esidirdim. Hecvaxt gundelik kosmetika mehsulunun hec birini istifade etmirem, hevesimde yoxdu lazim olanda gozume qara cekirem vessalam. Leyla baci faydali meslehetler ucun cox sagol Allah razi olsun...