Həyat tərzi / İslam

Qadınların haqqlarına riayət edin!..

Torpaq | 10-05-2017, 09:00
1 625 0





İnsanlıq tarixində qadın, layiq olduğu gerçək mövqe və etibarı ancaq İslamın ülvi iqlimində tapa bilmişdir. Çünki İslam xaricindəki bütün sistemlər, qadına dəyər verdiklərini iddia etsələr də, əslində qadına yalnız vitrin vəsaiti olaraq qiymət vermiş, onu iqtisadi və eqoist bir əmtəə olaraq istifadə etmişlər.

Güclünün gücsüzü əzdiyi, kasıb, kimsəsiz və yoxsulların xor görüldüyü, mərhəmətdən nəsibsiz zalımların və insafsız zorbaların qol gəzdiyi cahiliyyə dövründə qadınlar, xanımlıq şərəfini təhqir edən, insanlıq xarici bir rəftara məruz qalırdılar. Nökərlər, qürur incidici bir şəkildə eqoist bir əyləncə aləti kimi görülüb alçaldılırdı. Bəzi mərhəmətdən nəsibsiz kəslər də, günahsız qız uşaqlarını fahişə olarlar narahatlığı və aclıq qorxusuyla, analarının ürəklərindən qopararaq diri diri torpağa basdırırdı.

Necə ki Qurani Kərim, cahiliyyə cəmiyyətində müşriklərin, dünyaya gələn qız uşaqlarından ötəri, daşlaşmış vicdanlarının üzlərinə əks olunan halını belə təsvir etməkdədir:

"Onlardan birinə qız (doğumu) müjdələnildiyi zaman hirsdən üzü qapqara kəsilər. Özünə verilən müjdənin pisliyindən ötəri qövmündən gizlənər. Onu, alçaldılmağa dözüb yanındamı tutsun, yoxsa torpağamı basdırsın! Baxın ki, verdikləri hökm nə qədər pisdir!" (ən-Nəhl, 58-59)


Hz.Ömər bu sözü də, İslamdan əvvəlki dövrdə cəmiyyətin qadına dünyagörüşünü göstərməsi baxımından diqqət çəkicidir:

"Doğrusu biz, Cahiliyyə dövründə qadınlara əhəmiyyət verməzdik. Nəhayət Allah, İslamın gəlişiylə qadınlar haqqında ayələr endirmiş və onlara bir çox haqq tanımışdır."

Heç bir barədə özünə söz haqqı tanınmayan qadın, İslam sayəsində haqqını müdafiə edə bilmiş, Allah və Rəsulunun əmrləriylə xanımlara aid bir hüquq təsis edilmişdir.

Bu barədə Cənabı Haqqın, ilahi bəyanı çox açıqdır:

"...Qadınlarla yaxşı dolanın, onlara gözəl rəftar edin!.." (Nisa, 19)


Peyğəmbər s.a.v. de, bu ayə məzmununda bir ömür sürmüş və bu nöqtədəki nəsihətləriylə ümmətini, xanımlarına qarşı daim xeyirə istiqamətləndirmişdir. Necə ki müxtəlif zamanlarda belə buyurmuşlar:

"Sizin ən xeyirliniz, ailələrinə ən gözəl rəftar edəninizdir!.." (İbni Macə, Nikah, 50; Darımı, Nikah, 55)

"Bir kimsə arvadına kin saxlamasın. Onun bir xasiyyətini bəyənməzsə, bir başqa xasiyyətini bəyənər." (Müslim, Rada, 61)

"Qadınları döyməyin!.. Qadınlarını döyən kəslər, sizin xeyirliniz deyil." (Əbu Davud, Nikah, 42; İbni Macə, Nikah, 51)

Səbəbindən, xüsusilə indiki vaxtda qadınlara istiqamətli reallaşdırılan haqq pozuntuları və şiddətin səbəbi, əsla İslamın hökmləri deyil. Əksinə Peyğəmbər s.a.v. sadə həyatı, qadına- bütün məxluqata qarşı edilən haqsızlıq və terrorlarla mübarizə içində keçmişdir. İndiki vaxtda isə zəifləyərə tətbiq olunan şiddət, İslam əxlaqını ruhən həzm etməmiş zorbaların vicdan yoxsulluğudur. Allahın yüksək xüsusiyyətlərlə təchiz edib yoldaşlarına əmanət etdiyi qadının şəxsi mənəvisinə qarşı göstərilən bu zülmlər; könüllərdəki Allah qorxusunun, iman söhbətinin və əxlaqi üstünlüklərin zəifliyə uğramasının açıq bir göstəricisidir.

Aləmlərə rəhmət olaraq göndərilən Peyğəmbər s.a.v qadınlara dair tutumunda, şiddət və təzyiq ehtiva edən nə bir söz vardır, nə də buna işarə edən bir tətbiq mövcuddur. Əksinə Hz. Peyğəmbər -s.a.v. qadınla əlaqəli bütün söz və tətbiqlərində tam bir nəzakət, zəriflik, incəlik, dözüm, fədakarlıq, vəfa hakimdir. Necə ki bu hadisə, bunun aşkar bir misalıdır:

Vaxtilə Hz.Ömər bir gün, Allah Rəsulunun s.a.v. yanına girə bilmək üçün icazə istər. O əsnada Peyğəmbərin s a v yanında, özünə müxtəlif suallar soruşan Qureyşli qadınlar vardır və səsləri nəzakət sərhədinin bir az kənarına keçərək Allah Rəsulunun səsini basdırmaqdadır.

Oradakı xanımlar, Hz Ömərin içəri girmək üçün icazə istədiyini eşidincə dərhal özlərini yığışarlar. Hz.Ömər Peyğəmbər s.a.v. icazəsiylə içəri girdiyində, Onun gülümsədiyini görər və heyrətlə səbəbini soruşar. Əfəndimiz də:

"-Yanımdakı bu qadınların, sənin səsini eşidincə dərhal yığışmalarına heyrətləndim." qarşılığını verər. Hz.Ömər isə:

"-Ey Allahın Rəsulu! Sən ədəb və hörmət göstərilməyə daha layiqsən!" deyər və qadınlara dönərək:

"-Ey özlərinə təəssüf edənlər! Məndən çəkinirsiniz də Allah Rəsulunden niyə çəkinmirsiniz?!" deyərək onları danlayar. Bunun üzərinə o qadınlar:

"-Sən çox sərt və qatısan (bundan ötəri səndən qorxarıq)." deyərlər.

Allah Rəsulu -sallallahu əleyhi və səlləm- aralarına girərək:

"Ey Ömər, yaxşı! Allaha and olsun ki, (bu qədər sərtlik və əzəmətin) qarşısında şeytan səninlə qarşılaşsa, mütləq yolunu dəyişdirər!" buyurar. (Buxari, Ədəb, 68)

Hətta Peyğəmbər Əfəndimiz, məscidin bir qapısını onlara təsis etmiş, Cümə və bayram namazlarına iştirak edən xanımlara xüsusi bir danışma etmiş, ayrıca həftənin müəyyən bir gününü onların suallarına cavablar verərək vəz və nəsihət verməyə ayırmışdır.


Yenə bu hadisə də sərtliyiylə bilinən Hz Ömərin İslam əxlaqı ilə necə əxlaqlandıgına gözəl bir misalıdır:

Hz.Ömərin xilafəti zamanında bir adam, davranışlarını bəyənmədiyi arvadını şikayət etmək üzrə xəlifənin evinə gəlir. Qapının önünə oturar və Hz.Ömərin çıxmasını gözləyər. Birdən içəridən bir səs-küy qopar. Həzrəti Ömərin xanımı böyük xəlifəyə qışqırıb çağırmaqda, lakin Hzi Ömər - sükut içində gözləyib ona tək söz söyləməməkdədir. Bu halı görən qapıdakı adam boyunu bükərək:

"Bütün şiddətinə və sərtliyinə baxmayaraq, üstəlik möminlərin əmri ikən Ömərin halı belə olsa, mənim dərdimə necə çarə tapa bilər!?" deyə düşünər və qalxıb gedərkən Hz Ömər çölə çıxar. Adamın arxasından:

"-Xeyir ola, dərdin nə idi?" deyə səslənər. Adam da deyər ki:

"-Ey Möminlərin Əmri! Arvadımın pis xasiyyətlərini və mənə olan hörmətsizliyini şikayət etmək üzrə gəlmişdim. Sənin xanımının da sənə qarşı olmadıq sözlər dediyini eşidincə şikayətimdən imtina edib geri döndüm və öz özümə: «Möminlərin Əmri xanımıyla belə olunca, mənim dərdimə necə dərman tapacaq?» dedim."

O zaman Hz.Ömər adama bunları söyləyər:

"-Qardaşım, arvadımın mənim üzərimdəki haqqları səbəbiylə ona dözməyə çalışıram. Çünki o mənim həm aşbazım, həm çörəkçim, həm də uşaqlarımın süd anasıdır. Halbuki o bütün bunları etmək məcburiyyətində deyil. Üstəlik könülümün harama meyl etməsinə mane olan da odur. Bu səbəblə onun etdiklərinə dözürəm."

Bu sözləri eşidən adam:

"-Ey Möminlərin Əmri! Mənim arvadım da eynilə elə." deyər.

Bunun üzərinə Həzrəti Ömər, adamı:

"-Yaxşı qardaşım, xanımına döz! Həyat dediyin göz açıb bağlayana qədər keçir!" deyə təsəlli edər. (Zəhəbi, əl-Kebair, s. 179)

Nəhayət, İslam nəzərində qadın; şəfqət, mərhəmət, hörmət ediləsi və nəzakət göstərilməsi lazım olan zadəgan və sadə bir varlıqdır.

Bunun üçündür ki, Əfəndimiz s.a.v:

"Cənnət (salehə) anaların ayaqları altındadır!" buyurmuşdur. (Nəsəs(n)i, Cihad, 6; Əhməd, III, 429; Süyuti, I, 125)

Yenə Peyğəmbər s a v müraciət edərək:

"-Ey Allahın Rəsulu! Özünə ən yaxşı davranılması lazım olan kimdir?" deyə soruşan bir şəxsə Əfəndimiz -s a v -:

"-Anan, sonra anan, daha sonra yenə anan; sonra atan, sonra da sənə ən yaxın olan qohumun." buyurmuşdur. (Müslim, Birr, 2)

Vida xütbəsindən

"Ey insanlar! Qadınların haqqlarına riayət edin! Onlara şəfqət və söhbət ilə rəftar edin! Onlar haqqında Allahdan qorxmanızı tövsiyə edərəm. Siz qadınları, Allahın əmanəti olaraq götürdünüz; onların namuslarını və iffətlərini Allah adına söz verərək halal əldə etdiniz!" (Səhihi Buxari Müxtəsəri, X, 398)

Lakin bu gün dünya, kapitalist sistemin mənfəətpərəst zehniyyəti ilə sanki vicdanları qurutmaqda, şəfqət və mərhəməti könüllərdən çıxarıb atmaqda, nəzakət və zərifliyin yerinə nəfsin kobudluğunu qoymaqdadır. İnsafı, mərhəməti və gözyaşı olmayan kapitalizmin ən böyük zərərini də, nəzakətli bir könül dünyasına və zərif bir yaradılışa sahib olan qadın görməkdədir.

Yenə indiki vaxtda Ərşi titrədən boşanmalar gedərək artmaqda, ortada qalan uşaqların isə, seldə süründürülən kötüklər kimi hansı girdabda boğulacağı müəyyən olmamaqdadır.

Bu heç unudulmamalıdır ki, qadınların mənəvi tərbiyəsinin laqeydlik edildiyi cəmiyyətlərdə insanlıq baharı açılmaz. Qadın, gerçək dəyərini itirərək küçəyə düşər. Bu isə, bir brilyantın zibil tənəkəsinə atılması kimi talehsiz bir hadisədir. Qadının küçəyə düşməsi, ailə ocağını quruda; həyat yollarını dinclik və səadət yerinə şüşə qırıqları ilə doldurar. Vicdanında bir azca olsun ağrı hiss etmədən doğulacaq günahsız balasını abort qəssablarının əlinə buraxan günümüz insanının insafsızlığı da, bu mənəvi tərbiyə nöqsanlığından irəli gəlməkdədir.

Halbuki Cənabı Haqq, möminlərdən, "Göz nuru olan qadinlarin" yetişdirilməsini arzu etməkdədir. Əfəndimiz s.a.v də, "Dünyanızdan mənə üç şey sevdirildi." buyurduqdan sonra bunlardan birinin "(salehə) xanım" olduğunu müjdələmişdir. Buna müqabil Əfəndimiz s.a.v. digər bir hədisi şəriflərində də, "cəhənnəmə girənlərin çoxu qadınlar idi." buyuraraq, qadınların mənəvi tərbiyədən məhrum qaldıqları təqdirdə düçar olacaqları qəmli aqibətə diqqət çəkmişdir.

Mənəviyyatdan uzaq, materialist bir zehniyyətlə yetişdiyi təqdirdə ətrafına səfalət tabloları sərgilər. Bu səbəblə bu gün xanımların birinci cihadı, ailəsini, Allahın əmr etdiyi şəkildə mühafizə etmək və mömin bir nəsilin yetişməsi üçün səy göstərməkdir. İkinci cihadı da, daim nəzakət, zəriflik və gülərüzüylə İslam şəxsiyyət və təmkinini təmsil edə bilməkdir. Çünki salehə bir qadın, cəmiyyətin gerçək memarıdır. O; salehlər, qəhrəmanlar və cəngavərlər yetişdirən, sanki səmavi bir qucaqdır. Bizləri bir müddət qarınında, sonra qollarında, ölənə qədər də ürəklərində daşıyan analara sevgi və hörmət barəsində onlara bərabər olacaq başqa bir varlıq yaradılmamışdır. Özünü ailəsinə həsr və hədiyyə edən vəfalı bir qadın; əngin bir sevgiyə, dərin bir hörmətə, ömürlük bir təşəkkürə layiqdir.

Cənabı Haqq, cümləmizə göz nuru olacaq saleh və salehə övladlar yetişdirə bilməyi nəsib etsin!